Ik ben weer aan het schrijven... Bekijk Mooie Dingen

Wat is een paradigma verschuiving?

Geschreven door Huib, gepubliceerd op 08/03/15

Nadat mijn boek Teken aan de Wand verscheen, hebben verscheidene lezers mij gevraagd wat (kort samengevat) mijn perspectief op Lyme is. Vriendelijk gesteld, geloof ik dat er een soort beperkt wereldbeeld of afwezigheid van ‘zichtvermogen’ overal in ‘Lyme land’ aanwezig is. Vandaar dat er eerst een verschuiving in het paradigma plaats zal moeten vinden, voordat het ook maar zin heeft om te denken in termen van oplossingen. Maar wat is dat eigenlijk?

Dit beperkte zicht heet een paradigma en daarom is een verschuiving in paradigma nodig rondom Lyme, volgens mij. Wat is een paradigma? Een paradigma is die beroemde ‘box’, waarvan anderen zeggen dat je ‘erbuiten moet denken’. Als je de oefening met de negen punten hieronder doet, zal je ontdekken dat die box helemaal niet bestaat – behalve in ons hoofd. Die niet bestaande box is een paradigma, of een ‘Weltanschau-ung’ zoals de Duitsers het noemen, is. Het is de begrenzing van ons voorstellings-vermogen, waarbinnen de ‘realiteit’ zich afspeelt. Buiten de kaders van die denkbeeldige box kunnen wij niets zien. We verwarren gewoon onze perceptie met de realiteit en klaar is Kees. Geen enkele ontdekking of vooruitgang kan zo ontstaan.

Uitdaging: verbind alle negen punten met slechts vier lijnen, zonder je pen van het papier te halen. De oplossing staat onderaan. 

Deze letterlijke ‘kleingeestigheid’ is de reden dat de oorspronkelijke bewoners van Australië in april 1770 niet eens in staat waren om de zeilschepen te zien, waarmee Kapitein Cook op hun kust afzeilde. Deze mensen hadden gewoonweg niet de referentie voor ‘schepen’ en daarom weigerden hun ogen ze te ‘zien’. En dat terwijl die schepen het grootste artefact was dat toen dan toe op dat continent verschenen was. 

‘Paradigma’ is een woord dat (te) vaak wordt gebruikt; in ieder geval in mijn oude vak business educatie. Het grappige is dat nauwelijks iemand begrijpt wat het echt betekent, omdat we het vanuit het oude paradigma definiëren… Als voorbeeld hiervan de definitie van het woordenboek van Oxford: “Een blik op de wereld die onderliggend is aan de theorieën en methodologie van een specifiek wetenschappelijk onderwerp”. Op de een of andere manier is in deze definitie ‘wetenschap’ gekozen om de realiteit te definiëren. Wat niet noodzakelijkerwijze waar hoeft te zijn, zoals goede wetenschap je zal vertellen.

Waarom de titels van de boeken?

In het Nederlands is de keuze gevallen op Teken aan de Wand. Sociaal gezien is de situatie rond Lyme absoluut een teken aan de wand: hoe slecht het medisch systeem in staat is een nieuwe generatie ziektes te ontdekken en genezen, hoe onmenselijk dan zieke mensen structureel worden behandeld en hoe dit ook economisch onhoudbaar is. 

Volgens het RIVM zelf waren er namelijk in 2014 al 5,3 miljoen chronisch zieke mensen in Nederland. Dat is zoals een voetbal-competitie starten met een halve selectie. Zoals je in het boek ook zal ontdekken, zou een aanzienlijk deel van al deze mensen wel een Lyme ‘in vermomming’ kunnen hebben en hebben ze daarmee uitzicht op genezing. Dat dit niet algemeen bekend is, lijkt inderdaad een teken aan de wand.

Achter de oorspronkelijke Engelstalige titel ‘Shifting the Lyme Paradigm’ zitten een aantal keuzes. Als je het vergelijkt met een mogelijke andere boektitel over Lyme – ‘Effectieve Lyme behandelingen’ bijvoorbeeld – dan zie je dat een actief werkwoord is gebruikt (shifting) in plaats van het zelfstandig naamwoord (shift). Dit geeft een beweging aan in plaats van een plotseling en gefixeerd incident. 

‘Shifting’ verschilt ook van ‘veranderen’ of ‘verbeteren’. Zoals de paradox luidt: ‘hoe meer de dingen veranderen, hoe meer ze hetzelfde blijven’. Een prettige bijkomstigheid was dat in het Engels de woorden ‘paradigm’ en ‘Lyme’ rijmen. 

drs. Huib Kraaijeveld

In: Filosofie Inspiratie Lyme Sociaal Wetenschap

Bekijk hoe wij omgaan met persoonsgegevens in onze Privacyverklaring.