Ik ben weer aan het schrijven... Bekijk Mooie Dingen

Lessen van mijn stervende hond

Geschreven door Huib, gepubliceerd op 28/01/18

Lessen van mijn stervende hond 
Vorige week stierf mijn lieve hond Mats, met hulp van de dierenarts. Ze was gewoon te sterk om vanzelf dood te gaan, maar veel te ziek om langer te leven. Precies vijf jaar geleden stierf mijn oude kat en Mats nam natuurlijk de rol aan haar te helpen overlijden. De springerige pup kalmeerde plotseling, begon de kat dagenlang te likken en ging naast haar liggen toen ze stierf. Nu was het mijn beurt.

“Na voeding, onderdak en gezelschap zijn verhalen het meest nodig in de wereld.” Philip Pullman

Na wekenlang in een ‘bubbel’ te hebben geleefd met Mats, waarin ik haar onderdak en verzorging bood, is het tijd om terug te keren naar het vertellen van verhalen. Na een paar dagen mijn huis schoongemaakt te hebben, terwijl ik mijn ogen uit mijn hoofd huilde. Ik had nooit gedacht dat een woord als ‘hondenplas’ zo’n vloed van tranen zou kunnen veroorzaken.

Tijdens dit intense proces vond ik mijn rol als verzorger erg waardevol of zelfs dierbaar. Ik zou er graag iets over willen delen, als inspiratie voor andere verzorgers of mensen die door een rouwproces gaan. En doen we het niet allemaal, op een gegeven moment?

Zonder of binnen?

Niet iedereen weet of begrijpt hoe diep mensen verbonden of gehecht kunnen worden aan hun dieren. Toch zegt het woord ‘dierbaar’ eigenlijk al alles.

Degenen onder jullie die mijn boek lezen voor verzorgers van mensen met Lyme weten dat ik hou van fantasyboeken, zoals ‘In de ban van de Ring’ of Harry Potter, om iets in te verwoorden dat met beschrijvende taal moeilijk uit te drukken is.

De laatste weken kwam de trilogie ‘His Dark Materials’ voor de geest. Het is een epische en bekroonde trilogie van fantasieromans van Philip Pullman. Het volgt de volwassenwording van twee kinderen terwijl ze door een reeks parallelle universums dwalen. In dit universum bevindt de ziel van mensen zich niet in hen, maar verschijnt ze als een dier buiten hen. Ze worden Daemons genoemd, met een zo sterke verbinding dat het pijn doet als ze van elkaar gescheiden zijn door afstand of geweld.

Tot de puberteit veranderen deze ‘Daemons’ van vorm. Zodra een kind volwassen wordt, neemt de Daemon de vorm aan van het dier dat het karakter van de jongvolwassene het beste symboliseert. Slangen of ratten voor de onbetrouwbaren, een uil voor de wijzen, een bunzing voor de avontuurlijke, enzovoort. Dobermanns zijn meestal als de Daemons van bewakers te vinden in deze wereld van Pullman.

Zeer recent publiceerde hij een nieuw boek, genaamd ‘The Book of Dust’, als een vervolg op deze triologie. Ik heb het gelezen toen ik mijn hond Mats meenam naar Frankrijk tijdens de kerstvakantie, na het horen van haar doodvonnis. Nogmaals, de manier waarop Pullman die verbinding beschreef, was opvallend. Dan kan taal een mooi middel tot expressie zijn.

Over taal gesproken: in het Engels is het tegenovergestelde van ‘binnen’ (within) het woord ‘buiten’ (outside). Maar zou dat niet echt ‘zonder’ (without) moeten zijn? Ben ik nu ‘zonder’ mijn hond of leeft ze binnenin mij? Voor mij is het antwoord op die vraag duidelijk en in die zin heb ik haar helemaal niet verloren.

Mats als mijn Daemon

Als Mats mijn Daemon was, is mijn karakter behoorlijk gelukkig en opgewekt. “Wat een heerlijke hond!“, schreef de dierenarts op een heel vriendelijke kaart om mij sterkte te wensen. Om het ouderwetse Nederlandse kinderboek ‘Dik Trom’ te citeren: “En dat was ze!”.

Ongeveer twintig mensen begonnen te huilen toen ze het nieuws hoorden, en huilen is geen nationale sport in Nederland. Een vriendin voelde zich duidelijk ongemakkelijk bij haar eigen tranen, totdat ik het vergeleek met lachen. Waarom is het sociaal ‘ongepast’ om verdriet uit te drukken, terwijl het ‘positief’ is om te lachen (wat gewoon een uitdrukking van opgewektheid is)?

Mats betekende veel voor veel mensen en dieren. We ondernamen afgelopen maand vele kleine reizen om afscheid te nemen. Een ‘tour of fame’. Mats had de tijd van haar leven, zoals je kon zien in de film waarin ze achter kite-surfers aan rende, en ik ook.

Betekenis. Is betekenis niet juist dat waar mensen naar honger, net zoals honden hongeren naar voedsel? We worden vaak aangemoedigd om ‘de dag te plukken’ in plaats van de doden te herinneren. De opties zijn ‘carpe diem’ OF ‘memento mori’. Ik zou zeggen dat de waarde van de dood en vooral het stervensproces is dat het heel duidelijk wordt wat en hoeveel een ander wezen voor ons heeft betekend.

Normaal leven we te gehaast om dit volledig te beseffen, dus neem het bestaan ​​van andere ‘lichamen’ als vanzelfsprekend aan. Dus misschien is het door ons de waarde te herinneren die de doden voor ons hadden, dat we worden aangemoedigd om echt de dag te plukken en het leven te waarderen?

Een van mijn vrienden, een Amerikaanse bioloog en hondenliefhebber, reageerde heel mooi op de Facebook-post van mijn laatste artikel over Mats. Hij zei dat hij er zeker van was dat een stervend dier zich zelfs schuldig voelt omdat hij ons zal verlaten. Hoewel honden niet functioneren in het concept ‘tijd’ zoals wij dat doen – tot zowel ons voordeel als onze rampspoed – weet ik zeker dat dit het geval was voor Mats.

De ‘wondergenezer’ die ik in het vorige artikel noemde, kon die paniek wegnemen (wat de volgende dag duidelijk merkbaar was), hoewel het haar kanker niet genas zoals ik heimelijk had gehoopt.

Een reis van zeven jaar

Ik beloofde Mats dat ik net zo goed voor mezelf zou zorgen als ik voor haar heb gedaan. Zij is mijn eigen reisgenoot geweest gedurende zeven jaar avonturen in Lyme Land, waarin ik de rol van ‘bewaker’ van Lyme-patiënten op me heb genomen. Vandaar het verband met de Daemons.

Haar dood symboliseert een lijn in het zand voor mij. In een volgend artikel zal ik proberen te beschrijven wat dat betekent en hoe die reis is geweest. De bizarre start van die reis is beschreven in ‘Teken aan de Wand‘, maar eigenlijk werd de weg achteraf zelfs nog hobbeliger.

Als slot van dit artikeltje nog een laatste mooi toeval. Afgelopen weekend, toen Mats al aan het verdwijnen was, lag ze naast me op de bank. De tumoren groeiden zo snel dat ze nauwelijks nog een positie konden vinden om comfortabel te liggen.

Ik voelde aan haar vacht dat ze het te koud had en dekte haar toe met een deken. Toen pas besefte ik dat ze op dezelfde bank lag, toegedekt met dezelfde deken, zoals mijn kat vijf jaar eerder was geweest – met Mats naast haar.


De nacht voor ze stierf, kwam mijn kat in een droom bovenop Mats liggen. Alsof ze haar op kwam halen. Dit soort dromen heb ik zelden.

Ik vind deze toevalligheden troostend en ik hoop dat dit kleine verhaal jou op een of andere manier heeft geïnspireerd om te waarderen wat is er, in plaats van te blijven hangen in het verleden of te wanhopen voor de toekomst.

Als er iets is dat dieren ons kunnen leren, is dit het.

Huib

 

drs. Huib Kraaijeveld

In: Blog Inspiratie Mats

Bekijk hoe wij omgaan met persoonsgegevens in onze Privacyverklaring.